Μετρητής

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterΣήμερα3537
mod_vvisit_counterΧθές5403
mod_vvisit_counterAll6317768
°F | °C
invalid location provided
Χριστούγεννα 2010

 

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΑΠΑΝΤΑ

ΣΤΑ ΕΣΧΑΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

--------------------------------------------------------------------------------

Νέες απαντήσεις σε πανάρχαιες ερωτήσεις.

Υπάρχει σχέδιο και σκοπός στη φύση ; 

Άν ναι, ποιος είναι ο σχεδιαστής και ποιος ο σκοπός ;

Αν όχι, μπορεί ο άνθρωπος να νοηματοδοτήσει

ένα εκ κατασκευής ά-σκοπο και α-νόητο σύμπαν ;

Σημείο συναντήσεως, αλλά και διαφωνίας

επιστημόνων, φιλοσόφων και θεολόγων.

Ποια είναι τα τελευταία πορίσματα της επιστημονικής έρευνας.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

Υπό  Κων/νου  Ευ.  Ράπτη  -  Διδάκτορος  Φιλοσοφίας - Επιστημολογίας

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ένα χριστουγεννιάτικο τραγούδι που ακούμε τις μέρες αυτές σε εορταστικές εκπομπές, διηγείται το θρύλο των τριών Μάγων σε μια άλλη παραλλαγή.

Παρατηρούσαν, λέει, κάθε νύχτα τον έναστρο ουρανό, και προσπαθούσαν να απαντήσουν στα μεγάλα ερωτήματα, που το θέαμα αυτό υποβάλλει.

Ποιος έκανε τόν ουρανό και τη γή ; Ποιος έκανε τα άστρα να φέγγουν, τα φυτά να ανθίζουν, τα πουλιά να κελαηδούν, τη γή να καρπίζει ; Αλλά και το θάνατο να θερίζει, και το χρόνο να αφανίζει λαούς και πολιτισμούς ;

Παράλληλα συμβουλεύονταν παπύρους και  περγαμηνές που κατείχαν από προηγούμενες γενεές σοφών, κι έβλεπαν ότι τα ίδια ερωτήματα απασχολούσαν κι εκείνους, αλλά ματαίως.  

Πέρασαν εκατό χρόνια, μετά χίλια χρόνια, μετά χιλιάδες χρόνια, και απάντηση στα πύρινα ερωτήματα δε βρισκόταν.

Τότε οι Μάγοι έμαθαν για ένα παιδί που γεννήθηκε σε χώρα μακρινή. Ήταν Θεού παιδί και θα μπορούσε να απαντήσει στα προαιώνια ερωτήματα.

Και κίνησαν να το βρούν, οδηγούμενοι από θαυμαστό αστέρι...

Εκατό χρόνια, χίλια χρόνια, χιλιάδες χρόνια βασανίζουν τόν άνθρωπο τέτοια ερωτήματα. Μέχρι πρό τινος χαρακτηρίζονταν «μεταφυσικά» προβλήματα, μη επιδεχόμενα λογική διερεύνηση και επιστημονική απάντηση.

Τώρα όμως, για πρώτη φορά μετά από χιλιετίες μάταιης αναζήτησης, τα ερωτήματα αυτά, από «μεταφυσικά» έγιναν «φυσικά», πέρασαν στη σφαίρα της επιστήμης, και επιδέχονται σήμερα λογική και επιστημονική απάντηση !

Τα φετεινά Χριστούγεννα μάλιστα, υπάρχει στο Διαδίκτυο μια τοποθεσία ((web site - ιστότοπος), όπου δημοσιεύονται τα τελευταία πορίσματα των διεπιστημονικών ερευνών επί των ως άνω θεμάτων.

Πορίσματα Κοσμολογίας, Βιολογίας, Αστροφυσικής, Πληροφορικής, συναρπαστικού ενδιαφέροντος, στα οποία μπορεί ο καθένας να έχει πρόσβαση, με μερικά κλίκ στον Υπολογιστή !

Αυτό κι αν είναι χριστουγεννιάτικο δώρο και χριστουγεννιάτικο θαύμα !


2

Ένας πλήρης και απαράμιλλος οδηγός, για το μεγαλείο του σύμπαντος που μας περιβάλλει. Όλα όσα μέχρι σήμερα γνωρίζουμε για το σύμπαν, αλλά και οι φιλοσοφικές και κοινωνικές προεκτάσεις που έχουν αυτά στη ζωή μας.  

    Βρίσκει κανείς εκεί, επί παραδείγματι,  το τελευταίο έργο του διασήμου αστροφυσικού Στήβεν Χώκινγκ, καθηγητού στο Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ  της Αγγλίας.

    Όπως είναι γνωστό, ο Χώκινγκ πάσχει από ανίατη νευρομυϊκή νόσο, η οποία παραλύει εντελώς το σώμα του, αλλά αφήνει ανέγγιχτο το μυαλό του. Ίσως και να το δυναμώνει εξ αντιδράσεως. Απ' την αναπηρική πολυθρόνα του λοιπόν, ατενίζει τους απέραντους ουρανούς και κάνει κατόπιν μεγαλοφυείς μαθηματικούς υπολογισμούς, όπως ο Αϊνστάϊν.

    Καρπός αυτών των ερευνών είναι το πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο :

    - The Grand Design - Το Μεγάλο Σχέδιο.

    Ενώ αποδεικνύει ότι υπάρχει σχέδιο στο σύμπαν, δε μπορεί να αποδείξει ότι υπάρχει και σχεδιαστής, προσωπικός και συνειδητός, όπως θεωρείται ο Θεός. Και μας λέει ότι η τελευταία λέξη της επιστήμης επί του θέματος περιέχεται στην «Θεωρία Μ», την οποία αναλύει λεπτομερώς.

     Η θεωρία πήρε το όνομά της από  το αρχικό γράμμα λέξεων, που αρχίζουν  από Μ, και είναι λέξεις - κλειδιά για την κατανόηση του θέματος : 

    Membrane - Mystery - Mother - Matrix

    Οι αντίστοιχες ελληνικές λέξεις αρχίζουν επίσης από Μ :

    Μεμβράνη - Μυστήριο - Μητέρα - Μήτρα.

    Το πνεύμα των λέξεων αυτών είναι :

    Θεωρία Μ είναι η Μητέρα όλων των θεωριών, που διερευνά το Μυστήριο των κοσμικών Μεμβρανών και χρησιμεύει ως  Μήτρα των περαιτέρω  ερευνών.

    Βράνη είναι μια μονοδιάστατη κοσμική χορδή.

   Μεμβράνη είναι μια δισδιάστατη ή τρισδιάστατη ή πολυδιάστατη επιφάνεια, ως υπόβαθρο του σύμπαντος κόσμου. 

  Το Σύμπαν στο οποίο ζούμε έχει ως υπόβαθρο μια τρισδιάστατη μεμβράνη.

    Άλλα σύμπαντα, που πιθανόν να υπάρχουν χωρίς να το ξέρουμε, θεμελιώνονται σε άλλες, διαφορετικών διαστάσεων και ιδιοτήτων Μεμβράνες.

    Αλλά και το δικό μας σύμπαν, που νομίζουμε ότι έχει τρείς διαστάσεις χώρου και μία χρόνου, ενδέχεται να έχει κι άλλες κρυμμένες χωροχρονικές διαστάσεις.

    Με τις απόψεις αυτές που εκτίθενται στο «Μεγάλο Σχέδιο» του Στήβεν Χώκινγκ, δε συμφωνούν βέβαια όλοι οι ειδικοί.

    Μερικοί είναι σφοδροί πολέμιοι της Θεωρίας Μ.

    Άλλοι, στο Μεγάλο Σχέδιο του Χώκινγκ, που δεν δέχεται Θεό - Δημιουργό, αντιτάσσουν το λεγόμενο Ευφυές Σχέδιο (Intelligent Design), των οπαδών του Δημιουργισμού (Creationism), που αφήνει σαφώς να νοηθεί ότι  Μέγας Σχεδιαστής και Δημιουργός του κόσμου είναι ο Θεός.

    Στο χώρο αυτόν του Διαδικτύου (web site) βρίσκει λοιπόν κανείς τα τελευταία νέα απ' το επιστημονικό μέτωπο. Τις αντικρουόμενες, αλλά πολύ ενδιαφέρουσες ανακοινώσεις και απόψεις των ερευνητών, για την προέλευση του κόσμου και της ζωής. Για την αρχή και το τέλος του σύμπαντος. Για τη θέση και τη μοίρα του ανθρώπου μέσα σ΄ αυτό.


3

   Σε τούτο το χριστουγεννιάτικο άρθρο μας θα κάνουμε μία παρουσίαση των απόψεων αυτών, όσο γίνεται πιο αμερόληπτη και αντικειμενική. Είναι κάτι που συνηθίζεται στην επιστημονική κοινότητα, αλλά και σε κάθε σκεπτόμενη κοινότητα, και λέγεται διεθνώς  Debate Design - Συζήτηση περί του σχεδίου ή Διαμάχη για το Σχέδιο του Κόσμου.

    Η διαμάχη αυτή άλλοτε κρατείται σε επίπεδο επιστημονικό, άλλοτε επεκτείνεται και σε επίπεδο ηθικό, κοινωνικό, θρησκευτικό.

*   *   *

Υπάρχουν δύο είδη αιτίων και αντιστοίχως δύο είδη φαινομένων.

Τά πρωτογενή και τα δευτερογενή.

Ας φαντασθούμε μια ιδιότυπη  ευθύγραμμη αλυσίδα, στην οποία κάθε κρίκος γεννάται απ' τον προηγούμενο, και γεννάει τον επόμενο.

Δηλ. κάθε κρίκος έχει ως αιτία τον προηγούμενο, και ως αποτέλεσμα τον επόμενο.

Αυτό ισχύει για όλους τους κρίκους της αλυσίδας, εκτός απ'  τον πρώτο και τον τελευταίο.

Ο πρώτος κρίκος δεν έχει προηγούμενον - ο τελευταίος δεν  έχει επόμενον.

Ο πρώτος κρίκος αίτιο δεν έχει, αλλά αιτιατό έχει.

Ο τελευταίος κρίκος αίτιο έχει, αλλά αιτιατό δεν έχει.

Ερχόμαστε στα φαινόμενα.

Πρωτογενή είναι εκείνα που συμβαίνουν μία και μοναδική φορά, και  οφείλονται σε  αίτια πρωταρχικά : Big-Bang, εμφάνιση της ζωής, της σκέψης, της συνείδησης.

Δευτερογενή είναι εκείνα, που επαναλαμβάνονται πολλές φορές, όπως τα φυσικά φαινόμενα, ή που συμβαίνουν μία συγκεκριμένη φορά, όπως τα ιστορικά φαινόμενα, αλλά  τα αίτιά τους είναι δευτερογενή, τριτογενή κλπ. 

 Δηλ. πίσω απ' το άμεσο αίτιο του φυσικού ή ιστορικού φαινομένου υπάρχει άλλο, προγενέστερο. Πίσω απ' το προγενέστερο υπάρχει άλλο απώτερο. Πίσω απ΄ το απώτερο υπάρχει άλλο απώτατο, κ.ο.κ.   

    Μέχρι προ τινος η επιστήμη μελετούσε μόνο δευτερογενή φαινόμενα και αναζητούσε μόνο δευτερογενή αίτια.

    Τα πρωτογενή ερωτήματα τύπου :

Πως δημιουργήθηκε τό Σύμπαν ;  Πως συγκροτήθηκαν οι γαλαξίες ;   

    Πώς προέκυψαν τα χημικά στοιχεία; Πώς δημιουργήθηκε τό ηλιακό σύστημα; 

    Πώς εμφανίσθηκε και εξελίχθηκε η ζωή; 

    Γιατί ακολούθησε η Εξέλιξη αυτήν ειδικά τήν οδό καί όχι κάποια άλλη ;

    Πώς αναπτύχθηκε η νοημοσύνη ;  Πώς αναδύθηκε η συνείδηση ; 

    Πώς θά τελειώσουν όλα ; 

    Έχει ο κόσμος αρχή και τέλος ή είναι άναρχος και ατελεύτητος ;

    Είναι δημιούργημα Θεού ή είναι Αυθύπαρκτος και Αυτοδημιούργητος;

    Όλα αυτά τα ερωτήματα δε μπορούσε και δεν τολμούσε μέχρι χθές να τα αγγίξει η Επιστήμη, διότι δεν είχε τά μέσα προσβάσεως σε τέτοια επίπεδα.

    Τώρα που διαθέτει εκπληκτικά διερευνητικά μέσα, τολμά να αγγίξει και τέτοια εκπληκτικά θέματα.   

    Τι λέει λοιπόν επ' αυτών η επιστήμη του 2010 μετά Χριστόν;

    Λέει ότι ο κόσμος δεν είναι αυτός που φαίνεται να είναι. Τα φαινόμενα απατούν και μας κρύβουν τη βαθύτερη αλήθεια για τον κόσμο και τη ζωή.
  4

   Να μερικά παραδείγματα, που δείχνουν τη μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο Φαίνεσθαι και το Είναι.

    Βλέπουμε να απλώνεται γύρω μας ένας απέραντος χώρος, εντός του οποίου υπάρχουν τα όντα. Και νομίζουμε ότι άλλο πράγμα είναι ο χώρος, και άλλο τα όντα, που περιέχονται σ' αυτόν.  Άλλο το περιέχον και άλλο το περιεχόμενο.

    Βλέπουμε να κυλάει ένας απέραντος χρόνος, απ' το παρελθόν προς το μέλλον, στο διάβα του οποίου εκτυλίσσονται τα φαινόμενα.

    Και νομίζουμε ότι άλλο πράγμα είναι ο χώρος που περιέχει τα όντα, και άλλο ο χρόνος που εκτυλίσσει τα φαινόμενα. Άλλο η ύλη, που υπάρχει εν χώρω, και άλλο η ενέργεια που επενεργεί στην ύλη, εν χρόνω.

    Στην πραγματικότητα όμως όλα αυτά είναι ψευδαισθήσεις.

    Χώρος και Χρόνος, τέτοιος που νομίζουμε, δεν υπάρχει. 

    Ύλη και ενέργεια, τέτοια που πιστεύουμε, δεν υφίσταται.

    Όλα αυτά είναι νομιζόμενα, φαινόμενα απατηλά και παραπλανητικά.

    Ας έλθουμε λοιπόν απ' το Φαίνεσθαι  στο Είναι. 

Στην έσχατη αναγωγή του το σύμπαν δεν είναι Σώμα, αλλά Πλέγμα ή Δίκτυο.

Δίκτυο  όχι  συρμάτων ή κυκλωμάτων, αλλά Δίκτυο σχέσεων, διαρκώς μεταβαλλομένων και εξελισσομένων. 

Δεν υπάρχει κάποιο υπόβαθρο, σταθερό και αιώνιο,  πάνω στο οποίο στηρίζονται τα πράγματα και εκτυλίσσονται τα φαινόμενα.

Δεν υπάρχει κάποιο πλαίσιο, εντός ή εκτός σύμπαντος, που να καθορίζει την υπόστασή του και την πορεία του.

Δεν υπάρχει, π.χ. σταθερός και αυτόνομος χώρος, σαν σκηνή θεάτρου, όπου παίζεται το κοσμικό δράμα,  όπως νομίζουν πολλοί.

Η θεατρική σκηνή είναι σταθερό πατάρι - υπόβαθρο, πάνω στο οποίο κινούνται τά πρόσωπα και τελούνται τα δρώμενα. Δεν εξαρτάται όμως το πατάρι απ΄ τα πρόσωπα και τά δρώμενα.

Το πατάρι είναι σταθερό. Υπήρχε πριν και θα υπάρχει μετά, ανεξάρτητα απ' το έργο που παίζεται κάθε φορά πάνω του.

Αντίθετα, ο φυσικός Χώρος δεν είναι καθόλου το σταθερό υπόβαθρο, που υπάρχει αιωνίως και  ανεξαρτήτως των τελουμένων. Ο χώρος είναι εξαρτώμενος και συμμεταβαλλόμενος με τα τελούμενα εν αυτώ. Ό,τι συμβαίνει στη φύση  ή στο  χρόνο, επηρεάζει και τροποποιεί τον χώρο. Και αντιστρόφως.

Ο Χρόνος, με τη σειρά του, δεν ρέει με καθορισμένο ρυθμό, απ΄ το άπειρο παρελθόν προς το άπειρο μέλλον, και ανεξάρτητα από  τις άλλες συνθήκες, όπως πίστευε ο μέγας, κατά τα άλλα, Νεύτων.  Αλλά ό,τι συμβαίνει εν χώρω, επηρεάζει και τροποποιεί  το χρόνο. Και αντιστρόφως.

Για να υπάρξει ροή χρόνου, πρέπει να συνυπάρχει μεταβολή χώρου. Η οποία μεταβολή καθορίζει και τις μονάδες του χρόνου.

Π.χ. η περιστροφή της γής γύρω απ' τον άξονά της  μετράει 24 μονάδες χρόνου, που τις ονομάζουμε ώρες. Ενώ η περιφορά της γής γύρω απ' τον ήλιο μετράει 365 άλλες μονάδες, που τις λέμε ημέρες.

Χρόνος δε νοείται χωρίς μεταβολή. Σ΄ ένα σύμπαν που δε συμβαίνει τίποτε, που δε συντελούνται μεταβολές, δεν υπάρχει χρόνος. Είναι ένα άχρονο σύμπαν.

5

Τά θεμελιώδη σωματίδια της ύλης δεν έχουν αυτόνομη υπόσταση, αλλά είναι προσωρινές εκδηλώσεις των πεδίων. 

Ο χώρος και ο χρόνος επίσης είναι προβολές των πεδίων, χωρίς ανεξάρτητη και αυτόνομη ύπαρξη.

Το πεδίο είναι κάτι σαν βάση δεδομένων, μια απέραντη μήτρα πληροφορίας. Ένα Πλέγμα με άπειρες διασυνδέσεις, ένα απέραντο πληροφοριακό δίκτυο.

Οι περισσότερες βεβαιότητές μας για το χώρο, το χρόνο και την ύλη δεν είναι παρά ψευδαισθήσεις.

Τίποτε απ' όσα νομίζουμε πως βλέπουμε, ακούμε, διακρίνουμε, αντιλαμβανόμαστε δεν είναι «αντικειμενικά» πραγματικό. Είμαστε βυθισμένοι στην καρδιά μιας ψευδαίσθησης, που ξεδιπλώνει γύρω μας μια σειρά από επιφαινόμενα και οφθαλμαπάτες, που τα ταυτίζουμε με την πραγματικότητα.

Όσα πιστεύουμε για το χώρο και το χρόνο, για την τοπικότητα των αντικειμένων και την αιτιότητα των φαινομένων, δεν είναι παρά μια διαρκής ψευδαίσθηση, που καλύπτει την βαθύτερη αλήθεια μ΄ ένα πυκνό πέπλο.

Χρειαζόμαστε ένα βαθειά διαφορετικό τρόπο σκέψης, πέρα απ'  τα επιφαινόμενα, για να συλλάβουμε την αντικειμενική πραγματικότητα.

Αν έρχονταν στη γή νοήμονα όντα, με διαφορετικό νευρικό σύστημα απ' το δικό μας, θα δέχονταν τά ίδια ερεθίσματα μ' εμάς απ΄ τον εξωτερικό κόσμο, αλλά θα σχημάτιζαν εντελώς διαφορετική εικόνα γι'  αυτόν. Που θα ήταν κι αυτή ψευδαίσθηση, αφού θα διαμορφωνόταν κι αυτή από έναν υποκειμενικό εγκέφαλο.

Αντικειμενική εικόνα του κόσμου θα σχηματίζαμε μόνο, αν μπορούσαμε να τον δούμε από μια θέση αποστασιοποιημένη, έξω απ΄ το Σύμπαν, και αν διαθέταμε αισθητήρια όργανα και εγκέφαλο, που δεν διαμορφώνει τα ερεθίσματα που δέχεται, αλλά τα αποτυπώνει ως έχουν.  

Δυστυχώς όμως, τέτοια θέση έξω απ΄ το χώρο και το χρόνο δεν υπάρχει.

Αρχιμήδειο σημείο, απ' το οποίο να έχουμε θεώρηση του κόσμου μέσα απ' τα μάτια τού Θεού, και να μπορούμε να συλλάβουμε την πραγματικότητα όπως είναι, δυστυχώς δεν υπάρχει. 

Η βαθύτερη Πραγματικότητα φαίνεται πως δεν έχει ούτε Τοπικότητα, ούτε Χρονικότητα. Ούτε Αιτιότητα, ούτε Σκοπιμότητα.

Εμείς όμως επιμένουμε πεισματωδώς να βρούμε την Αρχική Αιτία και τον τελικό σκοπό. Το Πρώτον Κινούν και το Όντως Όν.

Σ΄ ένα σύμπαν σαν το δικό μας, που δεν είναι σύνολο όντων, αλλά  δίκτυο σχέσεων, υπεισέρχονται μεγέθη, όπως η μάζα και η ενέργεια, ο χώρος και ο χρόνος, όχι ως αυτόνομες οντότητες, αλλά ως μέτρα των συντελουμένων μεταβολών.

Έτσι η μάζα ενός σώματος είναι μέτρο της αδράνειας του σώματος.

Ενώ η ενέργεια αυτού είναι μέτρο της δράσης ή κίνησης του σώματος.

Ο χώρος έπειτα, είναι  πλέγμα σχέσεων ενός συστήματος.

Ο δε χρόνος είναι μέτρο τών μεταβολών αυτού του συστήματος.

Κι αφού το σύμπαν είναι σύστημα εξελισσομένων σχέσεων, ούτε ο χώρος, ούτε ο χρόνος μπορούν να νοηθούν αποκομμένοι από αυτές.

Δεν υπάρχει υπόβαθρο - χώρος, που να παραμένει σταθερός στο χρόνο.

Και δεν υπάρχει ρυθμός - χρόνος, που να παραμένει σταθερός σε οποιοδήποτε χώρο.

Η αληθινή φύση του κόσμου δεν είναι σωματιδιακή, αλλά  σ χ ε σ ι α κ ή.  

6

Αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχουν απλά σωματίδια και σύνθετα σώματα.

Βεβαίως υπάρχουν : πρωτόνια, ηλεκτρόνια, άτομα, μόρια, κύτταρα.

Και πιο πολύπλοκα : φυτά, ζώα, άνθρωποι, πλανήτες, αστέρες, γαλαξίες.

Όλα όμως αυτά είναι δευτερογενή και τριτογενή μορφώματα, που αναδύονται απ' το Σχεσιακό Πλέγμα, και οφείλονται σε δευτερογενείς και τριτογενείς αιτίες.

Ύλη ονομάζουμε την ουσία απ΄ την οποία είναι κατασκευασμένα τά πράγματα. Ενώ μάζα λέμε την ποσότητα ύλης που περιέχει ένα σώμα.

Γύρω απ΄ τις έννοιες αυτές, ύλη - μάζα - ενέργεια, χώρος - χρόνος -δυνάμεις - νόμοι - αλληλεπιδράσεις, υπάρχει πολλή σύγχυση και ασάφεια.

Το καινούργιο στοιχείο των ερευνών είναι ότι όλες αυτές οι οντότητες δεν είναι πρωταρχικές, αλλά αναδυόμενες.

 Πρωταρχική Πραγματικότητα είναι  το Πλέγμα ή Δίκτυο ή Πεδίο, δευτερεύουσες  εκδηλώσεις  του οποίου αποτελούν όλα τα υπόλοιπα.

Αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως κενό χώρο, στην πραγματικότητα είναι ένα δυναμικό μέσο, που βρίθει από κβαντική δραστηριότητα, αυθόρμητη και απρόβλεπτη.

Η δραστηριότητα αυτή δημιουργεί όλα τα υπόλοιπα αίτια και αιτιατά, και διαμορφώνει τον κόσμο.

Η διέγερση του Κβαντικού Πεδίου δημιουργεί ενέργεια.

Η συμπύκνωση - κοκκοποίηση της ενέργειας δημιουργεί μάζα.

Μάζα και ενέργεια μαζί συναποτελούν την Ύλη.     

Οι κόκκοι - σωματίδια, που προήλθαν αν απ'  την ενέργεια - κουάρκ, πρωτόνια - νετρόνια - ηλεκτρόνια - συντίθενται περαιτέρω σε άτομα.

Τά άτομα, με τη σειρά τους, συσσωματώνονται σε μόρια, μεγαλομόρια, βιομόρια, οργανικά και ανόργανα συστήματα. 

Αν όμως έτσι έχουν τά πράγματα - και όλα τα παρατηρησιακά και πειραματικά δεδομένα  αυτό δείχνουν - το ερώτημα που ανακύπτει είναι :

Εκείνο το πρωταρχικό Πεδίο ή Πλέγμα ή Δίκτυο, απ' όπου αναδύεται ο χώρος και ο χρόνος, η ύλη και η ενέργεια, η μάζα και τα σωματίδια, οι δυνάμεις και οι αλληλεπιδράσεις, από πού προήλθε ;

     Τα επιστημονικά δεδομένα δε μπορεί να τα αρνηθεί κανείς. Την  ερμηνεία όμως που δίδεται κάθε φορά σε αυτά, την αμφισβητούν πολλοί.

Π.χ. τα δεδομένα που υπάρχουν για το Κβαντικό Πεδίο ή για το Big - Bang είναι απ' όλους υποχρεωτικώς δεκτά, διότι επιδέχονται έλεγχο, επαλήθευση, διάψευση.

Η ερμηνεία όμως που δίδεται στο Κβαντικό Πεδίο ή στο Big - Bang δε γίνεται ομοφώνως αποδεκτή, διότι το ίδιο γεγονός επιδέχεται περισσότερες της μιάς ερμηνείες, που μπορεί να διαφέρουν πολύ μεταξύ τους.   

Ο μέγας Νεύτων, που διετύπωσε  το νόμο της παγκοσμίου έλξεως και άλλους φυσικούς νόμους, με  αυστηρώς μαθηματικό και επιστημονικό τρόπο, δεν είχε καμιά αμφιβολία για την ύπαρξη του Θεού. Απ' εναντίας, θεωρούσε καθήκον του επιστημονικό να αποκαλύψει τους νόμους με τους οποίους ο Θεός κυβερνά τον κόσμο.

Όταν διεπίστωσε ότι οι δομικές μονάδες του σύμπαντος (τα στοιχειώδη σωματίδια)  ούτε δημιουργούνται εκ του μηδενός, ούτε καταστρέφονται στο μηδέν, είπε απερίφραστα ότι, τα σωματίδια αυτά, αφού τά δημιούργησε ο Θεός μια φορά, δεν αλλά-

ζουν ποτέ, αλλά μόνο ανακατανέμονται στις χημικές ενώσεις και αναδιατάσσονται στα φυσικά συστήματα.

 7

Την έδρα που είχε τότε ο Ισαάκ Νεύτων στο Πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ, κατέχει

σήμερα ο Στήβεν Χώκινγκ. Κι ενώ θεωρείται από πολλούς άξιος διάδοχος και συνεχιστής του Νεύτωνα, δε συμμερίζεται καθόλου τις απόψεις εκείνου για το Θεό.

    Πώς αλλάζουν οι καιροί !     

    Ο Νεύτων δημοσίευσε  τα έργα του για το σύμπαν και το Θεό γύρω στα 1700 μ.Χ.

    Εκατό χρόνια  μετά (1800 κ.ε.), δημοσιεύθηκε η «Ουράνια Μηχανική» του Λαπλάς.   Όταν ο Ναπολέων είδε ότι στο έργο αυτό  δεν αναφέρεται καθόλου ο Θεός, και ρώτησε επ' αυτού τον Λαπλάς, εκείνος απάντησε.

    - Μεγαλειότατε, δε μου χρειάσθηκε  αυτός ο παράγων. Στη θεωρία μου η φύση λειτουργεί και χωρίς το Θεό !

    Λίγα χρόνια αργότερα (1860) δημοσιεύθηκε  η Θεωρία της Εξελίξεως  του Δαρβίνου, στην οποία επίσης δε μνημονεύεται ο Θεός, και προκάλεσε σάλο.

    Η τάση αυτή, να  εκτοπίζεται σιγά - σιγά ο Θεός απ' τις κοσμολογικές και βιολογικές θεωρίες, και να μη θεωρείται απαραίτητος για την περιγραφή και λειτουργία του κόσμου, συνεχίζεται έκτοτε μέχρι τις μέρες μας. 

    Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται παγκοσμίως και μια αντίστροφη τάση.

    Είναι η κίνηση μιας μερίδας ερευνητών για επιστροφή στο Θεό - Δημιουργό.

    Η τάση είναι πιο έντονη στην Αμερική, πιο μετριοπαθής στην Ευρώπη.

    Η αντίστοιχη θεωρία ονομάζεται Creationism  - Δημιουργισμός, και οι οπαδοί της Creationists  - Δημιουργισταί  (απ΄ τη λέξη creation = δημιουργία).   

    Είναι το κίνημα  που αντικρούει κοσμοθεωρίες τύπου Λαπλάς, Δαρβίνου, Χώκινγκ, Ντώκινς κλπ. και πρεσβεύει τη δημιουργία του κόσμου και της ζωής απ' το Θεό.

Έτσι προέκυψε το Debate Design - η Διαμάχη περί του σχεδίου, που είπαμε στην αρχή.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι οπαδοί του Δημιουργισμού, όταν συζητούν σε επίπεδο επιστημονικό,  δεν επικαλούνται την Αγία Γραφή (που δεν είναι επιστημονικό κείμενο), αλλά τα πορίσματα της Αστροφυσικής και της Βιολογίας.

Επικαλούνται ιδιαιτέρως την περίφημη «Ανθρωπική Αρχή» (Anthropic Principle), την οποία δεν διετύπωσαν θεολόγοι και κληρικοί, αλλά σκαπανείς των θετικών επιστημών.

 Τι λέει αυτή η αρχή ;

Το Σύμπαν βασίζεται σ' ένα μικρό αριθμό κοσμολογικών σταθερών, όπως είναι η σταθερά της βαρύτητος, η ταχύτητα του φωτός, η σταθερά του Πλάνκ, το απόλυτο μηδέν, και άλλες, γύρω στις 15 συνολικώς.

 Γνωρίζουμε με πολλή ακρίβεια τις τιμές των σταθερών αυτών και διαπιστώνουμε ότι :

Αν έστω και μία απ' αυτές, είχε έστω και λίγο διαφορετική τιμή, μικρότερη ή μεγαλύτερη απ΄ αυτήν που έχει, τότε το σύμπαν που ξέρουμε δεν θα υπήρχε . Κι εμείς δε θάμασταν εδώ να το ερευνούμε.

Παραδείγματα.

Στις πρώτες στιγμές του σύμπαντος, αμέσως μετά το Big-Bang, δημιουργούνται  τα σωματίδια ύλης και αντιύλης, σε ίσες ακριβώς ποσότητες, όπως επιβάλλει η κβαντική συμμετρία.  Εν συνεχεία σωματίδια και αντισωματίδια ενώνονται κατά ζεύγη και αλληλοεξουδετερώνονται, σύμφωνα πάλι με την κβαντική νομοτέλεια. Κανονικά λοιπόν δε θάπρεπε να υπάρχει στο σύμπαν πρώτη ύλη, για να σχηματισθούν απ' αυτήν

8

άτομα, μόρια, χημικά στοιχεία, υλικά σώματα, άστρα, πλανήτες, κλπ.

Και όμως υπάρχει. Διότι η συμμετρία μεταξύ ύλης και αντιύλης δεν ήταν πλήρης και ακριβής. Σε κάθε ένα δισεκατομμύριο ζεύγη σωματιδίου - αντισωματιδίου (που εξαφανίσθηκαν), υπήρχε ένα επί πλέον σωματίδιο ύλης, χωρίς το αντίστοιχο της αντιύλης. Αυτό επέζησε ! Και απ αυτό το ελάχιστο περίσσευμα (που στο συνολικό δυναμικό του σύμπαντος γίνεται αξιόλογο), αποτέλεσε την πρώτη ύλη, απ' την οποία σχηματίσθηκαν κατόπιν τά πάντα !

Χωρίς τη μικρή αρχική ασυμμετρία ύλης - αντιύλης, περίσσευμα δεν θα υπήρχε και το σύμπαν θα ήταν άδειο. Θα είχε μόνο ακτινοβολία - όχι μάζα και υλικά σώματα.

Το φυσικό θα ήταν να μην υπάρχει ασυμμετρία. Το ότι υπήρξε  θεωρείται «θαύμα», ανεξήγητο απ' τη Φυσική επιστήμη.

Ξεκινά λοιπόν το σύμπαν με αυτό το περίσσευμα ύλης και αρχίζει να διαστέλλεται. Ο ρυθμός διαστολής είναι τώρα το κρίσιμο μέγεθος.

 Αν η ταχύτητα διαστολής ήταν λίγο μικρότερη απ' αυτήν που είναι, το σύμπαν δε θα μπορούσε να υπερνικήσει τη βαρύτητα, και θα κατέρρεε αμέσως σε μαύρη τρύπα, πριν προλάβει να διασταλεί, και να δημιουργήσει γαλαξίες, αστέρες, πλανήτες, ανθρώπους.

Αν, αντιθέτως,  η ταχύτητα διαστολής ήταν λίγο μεγαλύτερη απ' αυτήν που είναι, το σύμπαν θα εξαπλωνόταν τόσο γρήγορα, που όχι μόνο  θα υπερνικούσε τη βαρύτητα, αλλά δε θα της επέτρεπε κάν να συσπειρώσει τα νεφελώματα και να σχηματισθούν απ' τη συσπείρωση αυτή γαλαξιακά και πλανητικά συστήματα. 

Το σύμπαν δηλ. ισορροπεί στην κόψη του ξυραφιού : Μεταξύ  βαρυτικής κατάρρευσης και διαλυτικής εξάπλωσης. Μια τέτοια ισορροπία απαιτεί ακριβέστατη ρύθμιση της ταχύτητας και της βαρύτητας. 

Ποιος έκανε τη ρύθμιση αυτή, αν όχι ένας σοφός Σχεδιαστής ;

Εκτός όμως απ' τη βαρύτητα, ρύθμιση λεπτότατη και ακριβέστατη χρειάζονταν και οι άλλες δυνάμεις, που κυβερνούν το σύμπαν, όπως η πυρηνική και ηλεκτρομαγνητική. Η πυρηνική δύναμη συγκρατεί ενωμένα τα σωματίδια του πυρήνα (πρωτόνια - νετρόνια), ενώ η ηλεκτρομαγνητική δρά μεταξύ ηλεκτρονίων, ατόμων και μορίων.

Ένα πρωτόνιο στον πυρήνα κι ένα ηλεκτρόνιο στην περιφέρεια, συγκροτούν, ως γνωστόν, το υδρογόνο. Ενώ περισσότερα πρωτόνια στον πυρήνα και αντίστοιχα ηλεκτρόνια στην περιφέρεια του ατόμου, συγκροτούν τά επόμενα χημικά στοιχεία.

Αν λοιπόν η πυρηνική δύναμη είχε λίγο μικρότερη ένταση απ' αυτήν που έχει, δεν θα μπορούσε να συγκρατήσει περισσότερα πρωτόνια από ένα, και το μόνο χημικό στοιχείο στη φύση θα ήταν το υδρογόνο. Βαρύτερα στοιχεία, όπως άνθραξ, οξυγόνο, άζωτο κλπ. δεν θα υπήρχαν. Και βεβαίως ζωή χωρίς αυτά δε νοείται.

Αν τώρα η πυρηνική δύναμη ήταν λίγο ισχυρότερη απ' ‘ ό,τι είναι, θα συνέβαινε το αντίθετο. Οι πυρήνες υδρογόνου θα συνενώνονταν αμέσως μεταξύ τους, και θα σχημάτιζαν βαρύτερα  στοιχεία, χωρίς να μείνει καθόλου απλό υδρογόνο. Το οποίο όμως είναι απολύτως απαραίτητο για το σχηματισμό νερού (H2 O). Και απολύτως αναγκαίο

ως καύσιμη ύλη των αστέρων, όπως ο ήλιος μας. Χωρίς υδρογόνο δε θα υπήρχε  ηλιακή ακτινοβολία να μας φωτίζει, ούτε  νερό να μας δροσίζει !

Η ένταση λοιπόν της πυρηνικής δύναμης είναι με τόση ακρίβεια ρυθμισμένη, ώστε να μην περιέλθει ο κόσμος ούτε στο ένα άκρον (μόνο υδρογόνο), ούτε στο άλλο (καθόλου υδρογόνο).  Καταστροφικά και τά δύο. 

Ερώτημα : Ποιος είναι ο ρυθμιστής ;

9

Η ηλεκτρομαγνητική δύναμη τώρα.

Συγκρατεί ενωμένα τα άτομα και τά μόρια  με συγκεκριμένη συνεκτική ισχύ. Αν η ισχύς αυτή ήταν μικρότερη, τα συσσωματώματα ατόμων και μορίων θα διαλύονταν. Μακρομόρια και βιομόρια απαραίτητα για τη ζωή, δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν.

Αν η ισχύς ήταν μεγαλύτερη, τα ηλεκτρόνια της εξωτερικής στιβάδας των ατόμων δε θα μπορούσαν να μετακινούνται από το ένα μόριο στο άλλο, και να σχηματίζεται ο πλούτος και η ποικιλία των χημικών ενώσεων που ξέρουμε.  Δεν θα υπήρχε χημεία και βιοχημεία, στην οποία στηρίζεται η ζωή.

Έχουμε κι εδώ ακριβέστατη ρύθμιση. Ζητείται και πάλι ο ρυθμιστής.

    Το Σύμπαν δείχνει να έχει ρυθμιστεί σχολαστικά έτσι, που να επιτρέπει την εμφάνιση οργάνωσης και τάξης. Οργανωμένη ύλη, έμβια ύλη, νοήμων ύλη, ενσυνείδητη ύλη, Homo sapiens !

    Το σύμπαν φαίνεται να ρυθμίστηκε έτσι, ώστε να εμφανισθεί κάποτε ο άνθρωπος. 

    Αυτό λέει η ανθρωπική αρχή και θυμίζει τη Βίβλο :

    - Ποιήσωμεν άνθρωπον, κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν !

    Το Σύμπαν δημιουργήθηκε για τον Άνθρωπο !

    Εγωϊστικό και αντιεπιστημονικό βέβαια αυτό, αλλά το πιστεύουν οι οπαδοί του Δημιουργισμού

    - Ηλάττωσας αυτόν βραχύ τι παρ' αγγέλοις. Δόξη και τιμή εστεφάνωσας αυτόν !

   Τι απάντηση όμως δίνει η επιστήμη στο ερώτημα για την ακριβέστατη ρύθμιση των κοσμολογικών σταθερών ;

    Υπάρχουν τρείς εναλλακτικές απαντήσεις :

1.Η Θεωρία του Πολυσύμπαντος  (Multiverse) λέει, ότι υπάρχουν πολλά σύμπαντα, που εμφανίσθηκαν συγχρόνως ή διαδοχικώς, με διαφορετικές τιμές των φυσικών σταθερών και με διαφορετικούς φυσικούς νόμους το καθένα.  Ένα απ' αυτά, έχει τις τιμές που ευνοούν την εμφάνιση ανθρώπων. Άλλο έχει άλλες τιμές και άλλες διαδικασίες. Άλλο άλλες κλπ.

2.Η Θεωρία της Τύχης λέει ότι υπάρχει ένα μόνο σύμπαν, αυτό που ξέρουμε. Το οποίο έτυχε να έχει ευνοϊκές για τη ζωή και τόν άνθρωπο συνθήκες. Αν δεν τις είχε, δεν θα ήμασταν τώρα εδώ να το συζητάμε. Απλώς, είμαστε πολύ τυχεροί.

    2.Η Θεωρία του Ευφυούς Σχεδιασμού. Η ακριβής ρύθμιση των φυσικών σταθερών και των φυσικών νόμων δεν είναι τυχαίο γεγονός, όπως λέει η θεωρία 2. Ούτε είμαστε ένα απ' τα πολλά σύμπαντα, στα οποία ισχύουν άλλες ρυθμίσεις, όπως λέει η θεωρία 1.  Η θαυμαστή ρύθμιση είναι έργο Εκείνου που δημιούργησε το σύμπαν και τη ζωή - του παντοδύναμου Θεού.

    Διαλέγετε και παίρνετε όποια ερμηνεία σας εκφράζει.

    Αλλά ποιά γνώση, ποιά βεβαιότητα , ποιά ελπίδα, θα κρατήσουμε μετά απ΄ αυτά ;

    Θα κρατήσουμε τον τρόπο αναζήτησης ενός νοήματος μέσα στή ματαιότητα.

    Ενός σχεδίου μέσα στην τυχαιότητα.

    Ενός συμβόλου μέσα στην ασημαντότητα.  

    Θα το αναζητήσουμε, επί παραδείγματι :

    - Στο άνθος ενός δέντρου.

    - Στο τραγούδι ενός πουλιού.

    - Στην πτώση μιας σταγόνας νερού.

 

10    

    Απομένει το τελικό ερώτημα;

    Που μας οδηγούν όλα αυτά ;

    Ποιο το νόημα του υπάρχοντος κόσμου ;  

    Και ποιο το νόημα του υπάρχειν στον κόσμο;  

   Γιατί υπάρχουν τα πράγματα ;

   Και γιατί έχουν όλα άδοξο τέλος ;

    Έρχεται η έσχατη στιγμή, κατά την οποί α  οι τελευταίες κοσμικές σκόνες καταπίνονται  απ΄ την απέραντη μαύρη τρύπα που καραδοκεί.

  Ακόμα και ο χωροχρόνος απορροφάται και τα πάντα επιστρέφουν στο μηδέν.

    Ρωτάμε τους ειδικούς :

    - Πώς απ' την άβια ύλη προήλθε η έμβια; Ποια είναι η μεταξύ τους διαφορά :

    - Η Πληροφορία ! μας απαντούν. Η έμβια ύλη είναι απλώς πιο πλούσια σε πληροφορία από την άβια. Η δε σκεπτόμενη ύλη - ο άνθρωπος και ο εγκέφαλός του - είναι ακόμη πιο πλούσιος σε πληροφορία.

    Ξαναρωτάμε :  

       - Θα απομείνει τίποτε απ' αυτή την Πολύτιμη Πληροφορία, που συσσωρεύτηκε στο Σύμπαν επί δισεκατομμύρια χρόνια, ή θα την καταπιεί κι αυτή το μηδέν ; 

        - Το πιθανότερο είναι ότι στη Μαύρη Τρύπα, μαζί με την ύλη εξαφανίζεται οριστικά και η πληροφορία.

    Υπάρχει όμως και  εναλλακτική δυνατότητα, αν και λιγότερο πιθανή.

    Ξέρουμε ότι η απόκτηση πληροφορίας απαιτεί κατανάλωση ενεργείας.

Όταν όμως καταναλώνεται ενέργεια, αυξάνεται η εντροπία του συστήματος.

    Πληροφορία σημαίνει τάξη. Εντροπία σημαίνει έλλειψη τάξης, χάος. 

    Η μέγιστη εντροπία (αταξία), που χαρακτηρίζει το σύμπαν τη στιγμή της εξαφάνισής του στη μαύρη τρύπα, υποδηλώνει και παρουσία μέγιστης ποσότητας πληροφορίας, που αποκτήθηκε με την καταναλωθείσα ενέργεια.

    Σ' αυτό το έσχατο στάδιο, όλη η ιστορία και εξέλιξη του κόσμου επι δισεκατομμύρια χρόνια, έχει μεταλλαχθεί σε μια Ολότητα Καθαρής Πληροφορίας.  

    Ποια οντότητα μπορεί να είναι κάτοχος αυτής της άπειρης γνώσης ;

    Άπειρη γνώση μπορεί να έχει μόνο ένα Άπειρο Όν, που υπερβαίνει το σύμπαν, επιζεί της καταστροφής του, και χρησιμοποιεί ίσως την άπειρη πληροφορία για τη δημιουργία άλλου σύμπαντος.

    Τέτοιο Άπειρο Όν είναι αυτό που η θρησκεία αποκαλεί  Θεό.

    Αυτό βέβαια είναι υπόθεση μόνο, χωρίς καμιά βεβαιότητα. Υπόθεση όμως  που στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και δή στη Θεωρία της Πληροφορίας.

    Υπάρχουν κι άλλες υποθέσεις. Αν το σύμπαν στο οποίο ζούμε, αναδύεται απ΄ το μηδέν, εξελίσσεται για μερικά δισεκατομμύρια χρόνια, και μετά καταποντίζεται πάλι στο μηδέν, δικαιούμαστε να υποθέσουμε ότι το σύμπαν αυτό δεν είναι αυθύπαρκτη και αυτόνομη οντότητα. Προϋποθέτει την ύπαρξη κάποιας άλλης  Οντότητας, που βρίσκεται έξω απ' αυτό, και δίνει υπόσταση σ'  αυτό.

    Οπότε βρισκόμαστε πάλι κοντά σ' αυτό που η θρησκεία αποκαλεί Θεό.

    Αν η ύπαρξή μας είναι πρόσκαιρη, χρονική, το αίτιο που την καθιστά τέτοια, θα πρέπει είναι υπερχρονικό.  

   Η μοντέρνα Φυσική παρομοιάζει το σύμπαν με «φυσσαλίδα» (σαπουνόφουσκα), που προέρχεται από διακύμανση του  κβαντικού κενού, όπως ένα θαλάσσιο κύμα απ' τη διακύμανση του ωκεανού.

    Και ότι η  κβαντική πραγματικότητα επιδέχεται μόνο πιθανοκρατική ερμηνεία.

    Αυτό όμως μας δίνει πάλι το δικαίωμα να υποθέσουμε ότι, αφού η φύση λειτουργεί πιθανοκρατικά, μπορεί να υπάρχει μια Νόηση πέραν αυτής, που συντονίζει τις πιθανότητες και εναρμονίζει τις αντιθέσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η ευρυθμία του Όλου.  

Η αντιπαράθεση  Ιδεαλιστών και Ρεαλιστών, πάνω στο δίλημμα : Ύλη ή Πνεύμα ; είναι σήμερα τόσο ξεπερασμένη, όσο η αντιπαράθεση των Φυσικών γύρω απ' το δίλημμα : Κύμα  ή Σωματίδιο ;

Σήμερα ξέρουμε ότι Σωματίδιο και Κύμα, δεν είναι αντίθετα ή αλληλοαποκλειόμενα  πράγματα, αλλά συμπληρωματικά στοιχεία μιάς Ολογραφίας. Μιάς ενιαίας Πραγματικότητας.

Το ίδιο ισχύει σε ευρύτερο κοσμοθεωριακό  επίπεδο, με την αντιπαράθεση Επιστήμης και Θρησκείας, Πίστης και τη Γνώσης, Φυσικής και Μεταφυσικής.

Πέραν του Ιδεαλισμού και του Ρεαλισμού,  είναι καιρός για μια κοσμοθεωρία  Μετα-ιδεαλιστική και Μετα-ρεαλιστική, που  δίνει μια νέα εικόνα του κόσμου, αυτή που αναδύεται απ' τη σύγχρονη έρευνα, και είναι πολύ πιο κοντά στην αληθινή, απ' ότι οι έως τώρα κατακερματισμένες και αλληλοαναιρούμενες  εικόνες.

Και αποκαθιστά έτσι μια αρμονική σχέση ανάμεσα :

Σ' αυτό που γνωρίζουμε επιστημονικά, και σ' αυτό που πιστεύουμε διαισθητικά.

Ανάμεσα σε Επιστήμη και Θρησκεία.

Ανάμεσα σε Φυσική και Μεταφυσική.

Ανάμεσα στην Πίστη και τη Γνώση.

                                                                                                              Κ.  Ρ.